२) स्वर
* स्वर :-
१] ज्या वर्णांचा उच्चार दुसऱ्या वर्णांच्या मदती शिवाय म्हणजेच मुखातील कोणत्याही अवयवाशी स्पर्श न होता केला जातो त्यांना 'स्वर' असे म्हणतात.
२] या वर्णमालेतील 'अ' पासून 'औ' पर्यंतच्या बारा वर्णांना स्वर असे म्हणतात.
३] स्वरांचा उच्चार करताना आपले तोंड उघडे व पसरलेले असते, म्हणजे स्वरोच्चाराच्या वेळी हवेचा मार्ग अडवलेला नसतो.
४] स्वर म्हणजे नुसता सुर.
* स्वरांचे प्रकार-
अ] उच्चारावरून पडणारे दोन प्रकार
१) ऱ्हस्व स्वर :- ज्यांचा उच्चार करायला कमी वेळ लागतो त्यांना 'ऱ्हस्व स्वर' म्हणतात.
उदा. - अ, इ, उ, ऋ, ऌ
२) दीर्घ स्वर :- ज्यांचा उच्चार करायला जास्त वेळ लागतो त्यांना 'दीर्घ स्वर' म्हणतात.
उदा. - आ, ई, ऊ
ब] उच्चारस्थानावरून पडणारे प्रकार
१) सजातीय स्वर :- एकाच उच्चारस्थानावरून उच्चारले जाणारे वर्ण.
उदा. अ-आ, इ-ई, उ-ऊ
२) विजातीय स्वर :-भिन्न उच्चारस्थानावरून उच्चारले जाणारे वर्ण.
उदा. अ-इ, आ-ए, इ-ऊ, अ-औ
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा